Matbaa Terimleri Nelerdir?

Matbaaya ilk kez iş yaptıracaksanız "tire", "tram", "kırım" ya da "selefon" gibi terimlerle karşılaşmanız çok olası. Bu kavramları bilmek hem siparişinizi doğru vermenizi hem de matbaayla daha kolay iletişim kurmanızı sağlar. Aşağıda matbaacılıkta en sık kullanılan terimleri kısa ve anlaşılır açıklamalarla derledik.

Sektör ve Meslek Terimleri

Matbaa

Basımevi olarak da bilinir. Çeşitli teknikler kullanılarak farklı malzemeler üzerine baskı yapılan ve bu baskıların çoğaltıldığı işletmedir.

Ajans

Firmalar için reklam, afiş, el ilanı ve diğer tanıtım materyallerinin tasarımını yapıp baskıya hazırlayan kuruluştur.

Yayınevi

Kitapların hazırlanması, üretimi ve dağıtımını yöneten kuruluştur; matbaaların en önemli müşterileri arasında yer alır.

Cilt Evi (Mücellit)

Basımı tamamlanan materyallerin kesim, kırım, harman, dikiş ve kapak takma gibi işlemlerinin yapıldığı yerdir. Birçok matbaanın kendi cilt bölümü bulunur.

Selefoncu

Baskısı tamamlanmış dergi, kitap ve broşürleri dış etkenlerden korumak için selefon kaplama yapan işletmedir.

Malzeme Terimleri

Kağıt

Baskının en temel malzemesidir. Ham maddesi selülozdur; kalınlığı (gramajı), pH değeri ve rengi baskı kalitesini doğrudan etkiler. Detaylar için Kağıt Gramajı Nedir? ve Kağıt Tipleri yazılarımıza göz atabilirsiniz.

Mürekkep

Pigment, inceltici ve çözücülerden oluşur; baskının kağıda aktarılmasını sağlayan malzemedir.

Baskı Terimleri

Ofset Baskı

Kalıptaki görüntünün önce kauçuk bir yüzeye, oradan da kağıda aktarıldığı baskı yöntemidir. Kitap, dergi, katalog ve broşür gibi yüksek adetli işlerde en çok kullanılan tekniktir.

Tire

Her rengin ayrı ayrı basılması işlemidir. Örneğin dört renkli (CMYK) bir baskı dört tire ile yapılır.

Tram

Renklerde ara tonlar elde etmek için kullanılan, gözle tek tek seçilemeyen küçük noktalardan oluşan yapıdır.

CTP

Computer to Plate: Baskı kalıbının film kullanılmadan doğrudan bilgisayardan hazırlanmasıdır. Detaylı bilgi için Baskı Öncesi Aşamaları yazımıza göz atın.

Taşma Payı (Bleed)

Kesim hatalarında beyaz kenar kalmaması için tasarımın kenarlardan dışarı taşırılan kısmıdır; genellikle 3 mm'dir. Bkz. Taşma Payı Nedir?

Baskı Sonrası Terimleri

Laminasyon / Selefon / Lak

Basılı ürünü dış etkenlerden korumak ve daha kaliteli göstermek için yapılan kaplama işlemleridir. Bkz. Laminasyon Nedir? ve Selefon Nedir?

Kırım (Katlama)

Broşür gibi ürünlerin 2 veya 3 kırımlı olacak şekilde katlanmasıdır.

Perforaj

Kağıdın kolayca koparılabilmesi için yapılan delikli kesim hattıdır. Bkz. Perforaj Nedir?

Cilt

Basılmış sayfaların kapaklı veya kapaksız olarak bir araya getirilip birleştirilmesidir. Amerikan cilt, tel dikiş ve spiral cilt en yaygın türlerdir.